Kripto piyasalarında işlem yapmak sadece perakendeciler ve balinalar tarafından değil, aynı zamanda market making hizmetleri aracılığıyla da yönetilmektedir.
Bunlar, hem alım hem de satım emirlerini sürekli olarak tutarak etkin ticareti kolaylaştıran likiditenin temel sağlayıcılarıdır.
Rolleri, piyasalara yüksek likidite, düşük spreadler ve istikrarlı fiyatlar sağlayarak, sürekli ve tutarlı bir şekilde alım ve satım emirlerini sürdürerek verimli ticareti kolaylaştırmaktır.
İçindekiler
Market making nasıl çalışır
Geleneksel piyasalarda da marche hizmeti bulunmaktadır, öyle ki 2008 yılında Bitcoin doğmadan önce bile ABD’de iki binden fazla, Kanada’da ise yüzün üzerinde vardı.
Teknik olarak, şirketler veya bireyler, envanterde tutulan bir varlık için aynı anda hem alım hem de satım emirleri veren ve spread bid-ask veya turn olarak adlandırılan fark üzerinden kar elde etmeyi uman kişilerdir. Sonuç, piyasada belirli bir istikrar ve özellikle volatilitede bir azalma olur, çünkü aslında varlık için bir fiyat aralığı belirlerler.
ABD’deki SEC (Securities and Exchange Commission), “market maker“ları, halka açık bir fiyatla düzenli ve sürekli olarak hisse senedi alıp satmaya hazır şirketler olarak tanımlar.
Örneğin, döviz piyasasında (forex) çoğu ticaret şirketi market maker olup, müşterilerden yabancı para birimi satın alır ve diğer müşterilere satarlar. Piyasa likiditesinin sürekli sağlanması, işlem maliyetlerinin azaltılması ve ticaretin kolaylaştırılması karşılığında trading fiyat farklarından (spread) kazanç elde ederler.
Başka bir deyişle, daha yüksek veya daha düşük fiyatlarla daha sonra yeniden satmak veya yeniden satın almak için satın almazlar ve satmazlar, ancak farklı fiyatlarla eşzamanlı olarak alım satım yaparak farktan kazanç sağlarlar.
Onların yokluğunda, ticaret önemli ölçüde daha az verimli olurdu, çünkü alıcılar ve satıcılar arasında aynı fiyatlarla doğrudan eşleşmeler gerekecekti, bu da genellikle pratikte imkansız olur.
Tüm bunların sonucu olarak, işlemlerin çoğu market maker aracılığıyla gerçekleşir.
Piyasa yapıcılığının kripto piyasalarındaki rolü
Geleneksel piyasalarda aslında herhangi bir büyük operatörün faaliyetleri izlenebilir.
Ancak, kripto piyasalarında, yetkililerin kontrolü dışında faaliyet gösterebilecek önemli boyutlarda bile olsa bull ve bear gibi özneler bulunmaktadır.
Teoride, market makerlar potansiyel çıkar çatışmalarını önlemek için borsalardan tamamen bağımsız bir şekilde çalışmalıdır. Ancak, kripto piyasalarında, bu iki tür operatörün birbirinden ne kadar bağımsız olduğu net değildir.
Herhangi bir alıcı, bir exchange üzerinde belirli bir fiyattan bir satın alma emri verdiğinde, bu emrin tamamlanabilmesi için başka bir satıcının aynı fiyattan bir satış emri vermesi gerekir.
Bu durumun gerçekleşmesi oldukça nadirdir ve burada market maker devreye girer.
Bunlar, diğerleri tarafından verilen ve henüz karşılık bulamamış tüm emirleri yakalamak için aynı anda hem alış hem de satış emirleri, farklı fiyatlarla yerleştirirler. Market maker’lar aynı anda sattıkları ve aldıkları için kazançları yalnızca daha düşük olan alış fiyatı ile daha yüksek olan satış fiyatı arasındaki farktan gelir.
Bu şekilde, exchange’lerde daha fazla alım ve satım emri tamamlanabilir ve bu şekilde aynı exchange’ler daha likit hale gelir.
Soru şu: bu faaliyeti bizzat borsaların yapmadığından nasıl emin olabiliriz? Ve eğer yaparlarsa, yalnızca onların sahip olduğu bilgileri kullanarak piyasayı manipüle edip daha fazla kazanç elde etmediklerinden nasıl emin olabiliriz?
Bu nedenle, borsa platformları market making yapmamalıdır, ancak kripto piyasalarında durumun gerçekten böyle olup olmadığı veya borsa platformlarının kendi başlarına market making yapıp yapmadıkları net değildir.
Ayrıca, market making bağımsız kişiler tarafından yapılsa bile, exchange’lerle gizli anlaşmalarının olmadığından nasıl emin olabiliriz?
Kripto dünyasında başlıca market maker’lar
Bazı market maker’ların teorik olarak kripto borsalarından bağımsız olduğu bilinmektedir.
Bunlardan biri, güvenliğe ve sağlam risk yönetimine odaklanmasıyla kurumsal yatırımcıların favorisi olan Jump Crypto‘dur.
Bir diğeri Amber Group, faaliyetleri ağırlıklı olarak Asya-Pasifik bölgesine odaklanmıştır.
Diğer tanınmış isimler Wintermute, dijital varlıklarda uzmanlaşmış, yüksek frekanslı ticaret (HFT) yapan küresel bir algoritmik market maker, ünlü ticaret şirketi DRW’nun bir yan kuruluşu olan Cumberland ve NASDAQ’ta listelenen önde gelen elektronik ticaret şirketlerinden biri olan Virtu Financial.
Son zamanlarda, örneğin, Wintermute hakkında çok şey duyuldu çünkü dünyanın en büyük kripto borsalarından bazılarıyla çalıştığı biliniyor, bunlar arasında Binance ve Crypto.com bulunmaktadır.
Gerçek şu ki, bir piyasa yapıcı olmasının yanı sıra yüksek frekanslı bir ticaret şirketi olması, birçok kişiyi piyasa yapıcılığı faaliyetinden kullanıcıların zararına fayda sağlayabileceğinden şüphelendiriyor.
Bununla birlikte, aynı küçük trader retail‘lerin teorik olarak market maker olarak işlem yapabileceklerini unutmamak gerekir, ancak çok daha düşük hacimlerle, özellikle limit emirleri vererek.
Sorun, birçok kullanıcının limit emirlerini kullanmaması ve bu nedenle aslında market maker’ların insafına kalmalarıdır. Bu nedenle, borsalarda crypto alıp satarken her zaman limit emirleri ile yapılması önerilir, özellikle söz konusu rakamlar biraz önemli olduğunda, aksi takdirde sadece satıcılara veya alıcılara değil, aynı zamanda market maker’lara da ödeme yapma riski ciddi bir şekilde ortaya çıkar.
Genellikle limitli emirleri kullanmamayı tercih edenler, işlemlerinin hemen gerçekleştirilmesini istedikleri için bunu yaparlar ve bu genellikle yalnızca piyasa yapıcıların faaliyetlerinden yararlanarak gerçekleşebilir. Dolayısıyla, hemen gerçekleştirme için ödenecek fiyat genellikle daha yüksek bir spread olur ve bu, piyasa yapıcılar tarafından tahsil edilirken, alternatif biraz sabır gerektirir.




