Amerika Birleşik Devletleri ve Çin arasındaki gerilim yeni bir zirveye ulaştı. Çin hükümeti, ABD’den ithal edilen tüm mallar üzerindeki gümrük vergilerini artırarak, önceki %84’ten etkileyici bir şekilde %125’e çıkardığını duyurdu ve bu, cumartesi gününden itibaren geçerli olacak. Bu, ABD yönetiminin Çin ürünleri üzerindeki tarifeleri aynı seviyeye yükseltme hamlelerine doğrudan bir yanıt niteliğinde olup, daha fazla ticari baskı uygulama girişimidir.
Pechino, ancak, bunun son artış olacağını belirtti: gümrük vergilerinde daha fazla artış öngörmüyor ve devam eden ticaret savaşında kontrolsüz bir tırmanıştan kaçınma isteğini vurguluyor.
İçindekiler
Risk dazileri: Beijing ticaret anlaşmazlığında yeniden harekete geçiyor
Pekin tarafından duyurulan artış, Washington tarafından zaten uygulanan tarifeleri eşitleyerek bir karşılıklılık eylemi olarak şekilleniyor. Çin Maliye Bakanlığı, ABD tarafından alınacak ek önlemlerin dikkate alınmayacağını vurguladı, çünkü onların değerlendirmesine göre “artık hiçbir ekonomik mantığı kalmayacak ve sadece küresel ekonomi tarihinde bir paradoks haline gelecektir”.
Çin ayrıca, bu seviyedeki tarifelerle, Asya ülkesinde Amerikan ürünleri için gerçek bir pazarın artık mevcut olmadığını belirtti. Direnme istekliliği açıktır:
“Amerika Birleşik Devletleri Çin’in çıkarlarını önemli ölçüde ihlal etmeye devam ederse, Çin kararlılıkla karşılık vermeye ve sonuna kadar savaşmaya hazır olacaktır”.
Finans piyasaları Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ticaret savaşı nedeniyle karışıklık içinde
ABD piyasalarının açılışı öncesinde, yatırımcıların tepkisi gecikmedi. Ana endeksler, S&P 500 ve Dow Jones, düşüş kaydederek piyasaları vuran aşırı dalgalanma haftasını uzattı. Çin duyurusunun hemen ardından dolar da bir darbe aldı ve euro karşısında neredeyse %2 değer kaybetti.
Yatırımcıların gerginliği, özellikle Başkan Donald Trump tarafından önerilen sözde “Liberation Day” tarif planının son gelişmelerinden sonra, Amerikan ekonomik politikasının gelecekteki yönü hakkındaki artan belirsizliği yansıtıyor.
Trump’un rota değişikliği
Birkaç gün önce, Trump ticaret politikalarında geçici bir yumuşama ilan etmişti ve “Liberation Day” paketine dahil edilen tarifelerin çoğunu 90 gün süreyle askıya almıştı. Ancak, bu askıya alma Çin’e genişletilmedi ve başkan, Çin’e %125’lik aynı tarifeyi derhal uygulamaya karar verdi.
Kararını sosyal medyada bir mesajla gerekçelendiren Trump, Pekin’i küresel piyasalara saygısızlık ile suçlayarak, ABD’nin ekonomik çıkarlarını korumak için kararlı bir şekilde hareket etme gerekliliğini yineledi.
Borç baskıları ve piyasa dalgalanmaları
Tarife manevraları, tahvil piyasasında da yan etkilere neden oldu. Geçtiğimiz günlerde, analistler ABD tahvillerinde anormal bir getiri artışı kaydetti, belirsizlik anlarında geleneksel olarak bir sığınak olarak görülen bir sektörde bir uyarı işareti. Hazine bonolarının yoğun satışı, bazı uzmanları Amerikan kamu borcunun hakimiyetinin sürdürülebilirliği konusunda sorgulamaya yöneltti.
Suları yatıştırma girişiminde bulunan Trump, piyasaların tepkilerinin abartılı olduğunu belirtti. Gazetecilere, “Yatırımcıların biraz abarttığını, heyecanlandıklarını, biraz fazla gergin olduklarını düşündüm” dedi.
Galipleri olmayan bir savaş mı?
Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki tarifelerin tırmanışı, küresel ekonomik dengenin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Karşılıklı eylemler, her iki gücün de ulusal çıkarlarını savunmak için sonuna kadar gitmeye istekli olduğunu, hatta piyasaların istikrarını tehlikeye atma pahasına bile olsa, gösteriyor.
Her iki ülkenin de beyan ettiği hedef, uluslararası ticarette daha avantajlı koşullar elde etmektir, ancak somut risk, çatışmanın net bir kazanan olmadan yıkıcı bir rekabete dönüşmesidir. İthalatın cezalandırılması ve sinirli piyasalar ile sonuçlar, sadece iki ana ülkenin ötesine geçerek, yükselen ekonomileri ve küresel tedarik zincirlerini de etkileyebilir.
Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki karşılaşmanın yeni bir aşamasına doğru mu?
Şu anda, Çin mevcut tarife seviyesinin ötesine geçmek istemediğini belirtiyor, ancak provokasyon durumunda sert bir şekilde karşılık vermeye hazır. Öte yandan, Amerika Birleşik Devletleri kararlılık ve ılımlılık arasında bir manevra alanı bırakmak istiyor gibi görünüyor.
Açık olan şu ki, iki büyük dünya ekonomisi arasındaki mücadele sadece mal ticareti ve gümrük yüzdeleri ile ilgili değil. Oyunda stratejik pozisyonlar, jeopolitik üstünlük ve küresel finansal denge var. Bu çekişmenin geleceği belirsizliğini koruyor, ancak bir sonraki hamle sadece Washington ve Pekin için değil, tüm dünya ekonomik sistemi için önemli sonuçlar doğurabilir.




