AB regolamentazione UE stablecoin devlerini ABD’ye doğru iteriyor ve Avrupalı kullanıcıları dijital bir belirsizlik içinde bırakıyor.
Kripto para ekosistemi, önümüzdeki on yıllar boyunca geleceğini belirleyebilecek düzenleme sürecinde kritik bir aşamadan geçiyor. Bu sürecin merkezinde, dolar veya euro gibi sabit değerlere bağlı kripto paralar olan stablecoin’ler bulunuyor: Tüm kripto pazarının artık vazgeçilmez bir altyapısı, 160 milyar dolardan fazla bir kapitalizasyon ile.
AB ve ABD’nin düzenleyici yaklaşımları karşıtlık gösteriyor: MiCAR’ın katı Avrupa yaklaşımı, daha esnek olan Amerikan GENIUS Act yaklaşımı. Avrupa’nın kaybetmeye başladığı bir oyun gibi görünüyor.
İçindekiler
Avrupa düzenleyici duvarı: MiCAR ve katılıkları
MiCAR düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, Avrupa Birliği’ndeki stablecoin’ler üzerindeki etki anında ve yıkıcı oldu: çeşitli borsalar, Avrupa’daki müşterileri için dünyanın en büyük stablecoin’i olan Tether (USDT)’nin listeden çıkarılacağını duyurdu.
“Kullanıcılar hala USDT tutabiliyor olsa da, bunu doğrudan euro ile takas etmek veya AB uyumlu platformlarda kullanmak zor ya da imkansız hale geliyor”,
Brave New Coin, pratikte koruma niyetiyle doğmuş bir düzenlemenin, Avrupa’daki yatırımcılar için önemli engeller oluşturduğunu vurgulayarak bildirdi.
MiCAR, stablecoin’leri iki kategoriye ayırdı: tek bir resmi para birimine bağlı olan E-Money Token (EMT) ve varlık sepetlerine bağlı olan Asset-Referenced Token (ART). Mesele şu ki, her ikisi için de o kadar katı gereklilikler getirdi ki birçok operatör Avrupa pazarından kaçtı.
“AB diyor ki, stablecoin kullanarak kripto satın almak ve DeFi işleri yapmak istiyorsan, devam et. Ancak stablecoin kullanarak kahve veya kira gibi mal ve hizmetler için ödeme yapmak istiyorsan, o zaman Euro cinsinden stablecoin kullanmalısın”,
Ledger Insights, Avrupa kısıtlamalarının altında yatan parasal egemenlik mantığını açıklayarak özetledi.
İnovasyon ve gelişimi boğan zincirler
MiCAR, stablecoin ihraç eden küresel ihraççılar için operasyonları yasaklayıcı hale getiren bir dizi sınırlama getiriyor:
1. Kullanım için miktar sınırlamaları: Kullanım bir değişim aracı olarak günlük 1 milyon işlem ve 200 milyon euroyu aştığında ihraç durmalıdır – Tether ‘in günlük olarak 15 ile 67 milyar dolar arasında hareket ettiği bir piyasada bu rakamlar gülünçtür.
2. Rezervlerin yerelleştirilmesi gereklilikleri: EMT’ler için rezervlerin en az %60’ı Avrupa bankalarında tutulmalıdır; ART’ler için en az %30’u. Bu, ihraççıları rezervlerinin küresel yönetimini parçalamaya zorlar.
3. Uygun araçlar üzerindeki kısıtlamalar: Rezervler yalnızca son derece muhafazakâr araçlara yatırılabilir ve bu araçlar, geleneksel bankalara uygulananlardan daha fazla kısıtlamalara tabidir.
4. Neredeyse bankacılık yetkilendirme rejimi: İhraççılar, hem Avrupa otoritelerini (ABE, ESMA) hem de ulusal otoriteleri (İtalya’da Banca d’Italia ve Consob) içeren karmaşık yetkilendirme süreçlerine ve çift seviyeli denetime tabi tutulmalıdır.
5. Karmaşık kriz yönetim prosedürleri: Sorunlar durumunda, ihraççılar, zorunlu idari tasfiye ve olağanüstü yönetim olasılığı dahil olmak üzere, bankacılık düzenlemelerinden alınan prosedürleri takip etmelidir.
Tether vakası: devin direnci
Tether’in Avrupa dayatmalarına tepkisi sembolik oldu. Paolo Ardoino, şirketin CEO’su, Avrupa mevzuatına uyum sağlama konusunda önemli bir ilgisizlik gösterdi ve bunun yerine Asya ve Latin Amerika gibi daha az düzenlenmiş ve daha kârlı piyasalara odaklanmayı tercih etti.
Öte yandan, bir şirketin küresel operasyonlarının bir kısmını temsil eden bir pazar için iş modelini kökten değiştirmeye ilgi olmaması doğaldır, bu şirket dolaşımda 100 milyar dolardan fazla stablecoin yönetmektedir.
Bu seçim, en likit stablecoin’e erişimden giderek daha fazla mahrum kalan Avrupalı kullanıcılar için hemen sonuçlar doğurur ve küresel kripto piyasasında etkili bir şekilde işlem yapma yetenekleri üzerinde etkileri olur.
Amerikan yaklaşımı: GENIUS Act ve esneklik yolu
Atlantik’in diğer kıyısında, ABD radikal olarak farklı bir yaklaşım izliyor. Senato tarafından geniş bir iki partili destekle (66-32) yakın zamanda onaylanan GENIUS Act (Guiding and Establishing National Innovation for US Stablecoins Act), daha dengeli ve pragmatik bir düzenleyici çerçeve çizmektedir.
Avrupa modeliyle olan farklar önemlidir:
1. Geniş ve kapsayıcı tanım: GENIUS Act, “payment stablecoin”leri, Avrupa’nın katı kategorilendirmeleri olmadan, çeşitli operasyonel modelleri içerecek kadar esnek bir şekilde tanımlar.
2. Çeşitlendirilmiş yetkilendirme sistemi: farklı ihtiyaçlara ve operatörlerin farklı boyutlarına uyum sağlayan üç farklı yetkilendirme yolu (bankacılık dışı federal, mevduat kurumlarının yan kuruluşu, eyalet) öngörülmektedir.
3. Daha esnek rezerv gereksinimleri: 1:1 örtüşme zorunluluğu devam ediyor, ancak rezervlerde daha geniş bir varlık yelpazesine izin veriliyor, bunlar arasında treasury bills ve geri alım anlaşmaları da bulunuyor.
4. Miktar sınırlamalarının olmaması: stablecoin kullanımına keyfi sınırlar getirilmez, böylece piyasanın organik büyümesi teşvik edilir.
5. İflas durumunda daha fazla koruma: stablecoin sahiplerine, ihraççının iflası durumunda alacaklar üzerinde mutlak öncelikli bir ayrıcalık verilir, bu da Avrupa modeline kıyasla daha üstün bir koruma sunar.
Özetle, bu yaklaşım bir yandan güvenlik yaratmayı hedeflerken diğer yandan yenilik ve girişimcilik girişimini boğmadan bunu başarabiliyor.
Avrupa pazarı için sonuçlar: parçalanmış bir ekosistem
Tether gibi küresel stablecoin’lerin düzenlenmiş Avrupa pazarından de facto dışlanması, zaten somut etkiler üretiyor:
1. Likidite azalması: Avrupa borsaları, USDT ile işlem çiftlerini kaldırmak zorunda kaldıklarında, kullanıcıları için mevcut likiditenin önemli ölçüde azaldığını görüyorlar.
2. İşlem maliyetlerinin artması: piyasanın parçalanması, Avrupa operatörleri için daha geniş spreadler ve daha yüksek maliyetler getirir.
3. Düzenlenmemiş platformlara geçiş: Daha deneyimli kullanıcılar, küresel stablecoin’lere erişmeye devam etmek için Avrupa dışı exchange’lere veya DeFi çözümlerine yöneliyor.
4. Rekabet dezavantajı: Fintech ve kripto sektöründeki Avrupa startup’ları, Amerikalı rakiplerinin aşmak zorunda olmadığı düzenleyici engellerle karşı karşıya kalıyor.
Brave New Coin’un gözlemlediği gibi, Avrupa pazarından uyumsuz stablecoin’lerin gerçek bir “stablecoin büyük göçü” gerçekleşiyor ve bu durum potansiyel olarak euroya bağlı, AB yerel stablecoin’lerinin benimsenmesini artırabilir. Ancak bu sonuncular, yine de daha dar bir Avrupa ekosistemi tarafından sınırlanacak ve dolar alternatiflerinin küresel likidite ve yaygınlığına asla ulaşamayabilir.
D.Lgs. 129/2024: tamamen İtalyan bir karmaşıklık
İtalya’da, 14 Eylül 2024’te yürürlüğe giren D.Lgs. 129/2024, MiCAR’ı benimseyerek Banca d’Italia ve Consob’u içeren çift bir denetim sistemi oluşturdu. Avrupa mevzuatının doğasında var olan karmaşıklık yetmezmiş gibi, bu düzenleyici katmanlaşma, iki farklı otoriteyle etkileşimde bulunmak zorunda olan ve yasal uyum maliyetlerinin hızla artmasını gören operatörler için ek karmaşıklık ekliyor
Şimdi kararname, “Banca d’Italia’ya ART ve EMT ihraç edenler için ihtiyatlı denetim ve kriz yönetimi yetkileri verilirken, Consob’a şeffaflık, davranışların doğruluğu ve işlemlerin düzenli yürütülmesi ile ilgili yetkiler verilmektedir” şeklinde belirlemektedir.
Bu, belirsiz sınırlarla yetkinliklerin bir bölünmesini tanıtır ve bu da yorumlama belirsizlikleri yaratma ve zaten önemli olan uyum maliyetlerini artırma riski taşır.
Bu yüklerin büyüklüğünün, genellikle dinamik ve yaratıcı olan startup’lar ve küçük işletmeler için özellikle ağır olduğunu unutmamak gerekir; bu durum, onların piyasaya erişimini sınırlamaya katkıda bulunur ve İtalya ile Avrupa’nın stablecoin ve daha genel olarak dijital finans alanındaki yeniliklerin kenarında kalma riskini artırır.
Parasal egemenlik vs piyasa inovasyonu ve açıklığı: sahte bir ikilem mi?
Avrupa yaklaşımı ile Amerikan yaklaşımı arasındaki karşılaştırma, derinlemesine farklı düzenleyici felsefeleri ortaya koymaktadır: Avrupa, parasal egemenliğinin korunmasını ve finansal istikrarı öncelikli olarak gördüğünü belirtirken; Amerika Birleşik Devletleri, tüketicilerin korunmasını finansal inovasyonun teşviki ile dengelemektedir.
Bu karşıtlık gerçekten gerekli mi? Avrupa parasal egemenliği, stablecoin’lere daha esnek bir yaklaşımla gerçekten tehdit altına girer mi? Yoksa, düzenleyici katılık, Avrupa’yı finansal inovasyonun kritik bir sektöründe marjinalleştirme riski mi taşıyor?
Tether’in düzenlenmiş Avrupa pazarını de facto terk etme kararı, mevcut kısıtlamaların ters etki yapabileceğini öne sürüyor. Çok da üstü kapalı olmayan mesaj, Avrupa pazarının, sektörün küresel bir liderinin operasyonel modelinde köklü bir yeniden yapılanmayı haklı çıkaracak kadar önemli olmadığıdır.
Avrupa stablecoin’lerinin geleceği ne olacak?
Amerika Birleşik Devletleri, küresel stablecoin ihraç etmek için tercih edilen yargı alanı olarak konumlanırken, sermaye ve yeniliği kendine çekerken, Avrupa kendini zayıf, izole ve daha az rekabetçi bir kripto ekosistemiyle bulma riski taşıyor.
Bu marjinalleşmeyi önlemek için, MiCAR’ın bazı yönlerinin gözden geçirilmesinden başka bir çözüm yoktur. Özellikle bunlar arasında:
1. Stablecoin kullanımına yönelik niceliksel sınırları yeniden değerlendirmek, piyasa gerçeklerinden kopuk ve keyfi görünmektedir.
2. Rezervlerin küresel yönetimini parçalayan yerelleştirme gereksinimlerini gözden geçirin.
3. Rezervler için uygun araçların yelpazesini genişleterek, uygun güvenlik standartlarını korurken daha verimli bir yönetim sağlamak.
4. Yetkilendirme ve denetim prosedürlerini basitleştirmek, yetki örtüşmelerini azaltmak ve daha küçük ölçekli operatörler için basitleştirilmiş yollar sunarak uyum maliyetlerini azaltmak.
Daha pragmatik bir denge, düzenleme ve yenilik arasında, Avrupa’nın küresel finansal altyapının giderek daha stratejik bir bileşenini temsil eden bir sektörde rekabetçi kalmasına izin verebilir.
Oyun hala açık
Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki stablecoin savaşı, dijital finansal yeniliği boğmadan nasıl etkili bir şekilde düzenleyeceğine dair daha geniş bir mücadelenin sembolüdür. MiCAR’a, kripto varlıkların düzenlenmesine yönelik ilk organik girişimi oluşturma konusunda itibar edilmelidir, ancak uygulamanın ilk aylarında bile zorlukları zaten belirgindir.
Amerikan GENIUS Act, henüz kesin olarak onaylanmamış olmasına rağmen, koruma gereksinimlerini yenilikle daha iyi uzlaştırabilecek alternatif bir model çizmektedir. Avrupa’nın şimdi önünde bir seçim var: dijital finansın geleceğinde önemsiz olma riskini göze alarak düzenleyici katılık yolunda ısrar etmek veya finansal yenilik trenini tamamen kaçırmamak için yaklaşımını yeniden düşünmek.
Tether vakası gösterdiği gibi, sektörün küresel liderleri, aşırı kısıtlayıcı olarak algılanan piyasalara sırt çevirmekten çekinmeyeceklerdir ve mevcut düzenleyici engellerle yerel unicornların doğuşunu ve yükselişini ummak hayalperestliktir.
Avrupa düzenleyicileri için zorluk, tüketicileri ve finansal istikrarı korurken kıtanın dijital geleceğini feda etmeden bir denge bulmak olacaktır.




