Küresel ölçekte kripto para vergilendirmesi tartışılırken, Brezilya ve Güney Kore yeni düzenlemeler, siyasi ertelemeler ve vergi kaosu korkuları arasında zıt yollar izliyor.
İçindekiler
Brezilya’da dijital varlıkların vergilendirilmesi nasıl değişiyor?
Brezilya, döviz işlemlerinde ve uluslararası ödemelerde kullanılan kripto para birimlerine vergi getiren yeni bir vergi çerçevesi hazırlıyor. Reuters tarafından alıntılanan kaynaklara göre, düzenleyiciler dijital varlıkları döviz işlemleri kapsamına dahil etmeyi planlıyor.
Brezilya Merkez Bankası (Banco Central do Brasil) tarafından yönetilen yetkililer, birçok sakinin sanal para birimlerini döviz işlemleri üzerindeki vergi olan, yabancı para birimindeki finansal işlemler için IOF vergisini atlatmak amacıyla kullandığını iddia ediyor.
Şimdiye kadar, ülkede dijital varlık işlemleri yatırımlar olarak değerlendirildi ve IOF’den muaf tutuldu. Yatırımcılar, yalnızca aylık 30.000 BRL (yaklaşık 5.600 dolar) eşiğini aştıklarında sermaye kazancı vergisi öderler.
Yeni vergi kuralları kripto para birimleri ve yurtdışı ödemeler hakkında ne öngörüyor?
İki hafta önce, merkez bankası dijital varlık transferlerini sınır ötesi ödemeler için döviz işlemleri olarak yeniden sınıflandıran yeni bir kılavuz yayınladı. Bu önlem Şubat ayından itibaren yürürlüğe girecek ve bu araçlara bağlı kredi veya banka kartlarıyla yapılan uluslararası ödemeleri de kapsayacak.
Vergi otoritelerine göre, bu müdahale yerel sektörün salt spekülasyondan daha işlevsel bir kullanıma geçişini yansıtıyor. Yılın ilk yarısında Brezilyalılar 227 milyar BRL (yaklaşık 43 milyar dolar) hareket ettirdi ve yıllık bazda %20 artış sağladı.
Ayrıca, piyasa belirgin bir şekilde stablecoin‘lere doğru kaydı. Özellikle USDT, bu 43 milyar doların neredeyse %70’ini temsil ederek, dolara sabitlenmiş token’ların ABD para birimine daha düşük maliyetli erişim yolu olarak tercih edildiğini gösteriyor.
Brezilya neden mali politikasında stablecoin’lere odaklanıyor?
Merkez bankası, stablecoin ve geleneksel döviz piyasası arasındaki her türlü düzenleyici arbitraj alanını kapatmak istiyor. İsimsiz bir yetkili Reuters’a, bu tokenlerin kullanımının düzenlenmiş FX döngüsündeki kısıtlamalardan kaçınmasını önlemenin hedeflendiğini açıkladı.
Bununla birlikte, düzenleyici uyum tek neden değil. Bazı kaynaklar, hükümetin gelirleri artırmayı da hedeflediğini, çünkü dijital varlıkların ithalat ödemelerinde kullanılması nedeniyle yılda en az 30 milyar dolar kaybedeceğini belirtiyor.
Genel olarak, bu yeni yaklaşım, vergi idaresinin Crypto-Asset Reporting Framework (CARF)‘i gelecek yılın Temmuz ayına kadar benimseme taahhüdüne dahil edilmiştir ve başlangıçta öngörülen zaman çizelgesini kısmen öne çekmektedir.
CARF nedir ve Brezilya’da nasıl uygulanır?
CARF, dijital varlıklar üzerindeki vergi bilgisi değişimini farklı ülkeler arasında uyumlu hale getirmek için OECD tarafından geliştirilen uluslararası bir çerçevedir. Brezilya, 2027 yılına kadar kendi iç mevzuatlarına dahil etme niyetini belirten 50 ülke arasında yer alıyordu.
Son duyuru ile birlikte, Receita Federal do Brasil, bildirim yükümlülüğüne tabi işlemler listesini swap, staking, airdrop ve cüzdanlar arası transferleri içerecek şekilde genişletiyor. Ayrıca, Brezilyalı yatırımcılara hizmet veren yabancı sanal varlık hizmet sağlayıcılarına da yükümlülükleri genişletiyor.
Bu ayar, offshore konularına bu tür bir genişletmeyi açıkça belirtmeyen OECD çerçevesine kıyasla daha kısıtlayıcı yerel bir yorum temsil etmektedir. Bununla birlikte, ajans ayrıca raporlama eşiğini 5.600’den 6.500 dolar‘a yükseltmeye karar vererek küçük işletmeciler için yükümlülükleri biraz hafifletmiştir.
Güney Kore neden kripto para birimlerinde vergi kaosu riskiyle karşı karşıya?
Brezilya daha fazla düzenleyici netliğe doğru ilerlerken, Güney Kore 2027’den itibaren dijital varlıklar üzerindeki vergiler konusunda büyük bir belirsizlik dönemine girebilir. Yasa ile fiili uygulama arasındaki mesafe geniş kalıyor.
Güney Koreli yasa koyucular, beş yıl önce sanal para birimlerinden elde edilen gelirler üzerinden %20’lik bir vergi kesintisini onaylamışlardı ve bu düzenlemenin Ocak 2022’de yürürlüğe girmesi planlanıyordu. Daha sonra, bu tarih önce 2025’e, ardından iki yıl daha ertelendi.
Bu ertelemeler, vergi idaresi ve endüstriye gerekli altyapıyı inşa etmeleri için zaman tanıma ihtiyacı ile gerekçelendirilmişti. Ancak, çeşitli analistlere göre, ilerlemeler sınırlı olacak ve düzenleme fiilen uygulandığında ülke yapısal gerilimlerle karşı karşıya kalma riski taşıyor.
Güney Kore’de kripto vergilendirmesinde çözülemeyen sorunlar nelerdir?
Korea Institute of Public Finance‘de araştırmacı olan Park Joo-cheol, Korea Times’a yaptığı açıklamada, açıkta kalan meselelerin vergi yürürlüğe girdiğinde davalara yol açabileceğini belirtti. Ona göre, erteleme dönemi, vergi kategorilerini daha iyi tanımlamak ve uluslararası düzeyde veri değişiminin karmaşıklıklarına hazırlık yapmak için kullanılmalıdır.
Bu arada, sanal varlıklar üzerindeki vergi düzenlemesi son derece siyasi bir konu haline geldi. Başkan Lee Jae-myung’un Kore Demokrat Partisi, yasanın yürürlüğe girişinin daha da ertelenmesi vaadi sayesinde 2024’ün başında hükümete geldi.
Tartışmanın merkezinde, uygun altyapı olmadan katı bir kripto para vergilendirmesinin uygulanması riski yer alıyor; bu durum hem yatırımcılar hem de denetim yapması gereken vergi idaresi için potansiyel olarak istikrarsızlaştırıcı sonuçlar doğurabilir.
Güney Kore’de kuralların yeniden ertelenmesi mi gündemde?
Korea Capital Market Institute araştırmacısı Kim Kab-lae, daha fazla gecikmenin göz ardı edilemeyeceğini düşünüyor. Analizine göre, vergi kurallarının yürürlüğe girmesinin dördüncü kez ertelenmesi artık gerçekçi bir senaryo.
Ayrıca, kamuoyu yeni bir erteleme için baskı yaparsa, yasanın gelecekteki uygulanmasını sorgulatacak vergi direnci fenomenleri ortaya çıkabilir. Bu bağlamda, düzenleyici çerçevenin öngörülebilirliği piyasa için kritik bir unsur olmaya devam ediyor.
Genel olarak, Brezilya ve Güney Kore arasındaki karşılaştırma iki farklı yaklaşımı gösteriyor: bir yanda dijital ekosistem için ayrıntılı kuralları hızlandıran bir ülke, diğer yanda ise zaten onaylanmış kuralların uygulanmasını ertelemeye devam eden gelişmiş bir pazar.




