İçeriğe geç
  • BTC $58.185 −7,3%
  • ETH $1.602 −9,8%
  • SOL $68,44 −7,3%
  • BNB $535,05 −8,6%
  • XRP $0,9015 −7,1%
  • DOGE $0,0535 −8,9%
  • ADA $0,1397 −8,8%

Kripto madenciliği nedir?

Kripto madenciliğinin temelindeki konsept basit olsa da, kripto madenciliği yapmak oldukça karmaşık bir iştir.

Kripto alanında sıkça mining teriminden bahsedilir, ancak ne yazık ki birçok kişi bunun tam olarak ne olduğunu bilmemektedir. 

Bu bazen bir sorun olabilir, çünkü ne yazık ki “mining” teriminin ve türevlerinin (örneğin miner) popülaritesinden yararlanan birçok kripto dolandırıcılığı, saf insanları kandırmak için kullanılıyor. 

Bu tür dolandırıcılıklardan en iyi şekilde korunmak için Bitcoin ve kriptopara madenciliğinin ne anlama geldiğini iyi bilmek en iyisidir. 

Temel: Proof-of-Work

Bitcoin, dünyada oluşturulan ilk kripto para birimi olarak, 17 yıldan daha uzun bir süre önce ortaya çıktı. 

Basit bir konsepte dayanıyordu: işlemleri onaylamak için, onları geçerli bir bloğa ekleyip önceki bloğa zincirlemek gerekiyordu, böylece blockchain inşa ediliyordu. 

Sorun, blokları nasıl doğrulayacağımızdı. 

Bitcoin’un, merkeziyetsiz ve değiştirilemez bir kamu protokolüne dayandığı, dolayısıyla “validator” olarak tanınan düğümlerden yoksun olduğu hatırlanmalıdır. Bu nedenle, doğrulanacak işlemlerin eklendiği blokları onaylamak için herkes tarafından kamuya açık bir şekilde doğrulanabilir, merkeziyetsiz ve değiştirilemez bir yol bulunması gerekiyordu. 

Satoshi Nakamoto tarafından seçilen çözüm, kriptografik bir bulmacanın çözümüne dayanan bir konsensüs algoritması olan sözde Proof-of-Work (PoW) idi ve spam ile mücadele etmek için 1992 yılında Cynthia Dwork ve Moni Naor tarafından geliştirilen bir konsepte dayanıyordu. Proof-of-Work terimi ise 1999 yılında Markus Jakobsson ve Ari Juels tarafından türetilmiştir.

Bitcoin durumunda Proof-of-Work, madencilerin rastgele ilerleyerek her bir bloğu doğrulayan ve bloktan bloğa değişen tek bir özel kodu aramalarını gerektirir. Bu kod keşfedildiğinde ancak blok doğrulanabilir ve blockchain’e  eklenebilir.

Bu süreç bir iş (kod arama) gerektirdiğinden, algoritmaya iş kanıtı (proof of work) denir. 

Madenciler

Bu nedenle madenciler, bu kodları arayan kişilerdir. İlk bulan kişi ödülü alma ve doğrulanmış bloğu blockchain’e ekleme hakkına sahiptir. 

Bitcoin ile ilgili olarak, başlangıçta her bir doğrulanan blok için ödül 50 BTC idi, ancak her 210.000 doğrulanan blokta bu ödül yarıya indiriliyor.

Bugüne kadar Bitcoin blockchain’inde 930.000’den fazla blok doğrulanmış ve zincirlenmiştir, bu nedenle dört kez yarılanma, yani halving gerçekleşmiştir. İlki, Kasım 2012’de 210.000 numaralı blokta gerçekleşmiş ve ödülü 25 BTC’ye düşürmüştür. İkincisi, Temmuz 2016’da 420.000 numaralı blokta gerçekleşmiş ve ödülü 12,5’e indirmiştir. Üçüncüsü, Mayıs 2020’de 6,25’e ve sonuncusu, Nisan 2024’te 840.000 numaralı blokta 3,125’e düşürmüştür. 

Ödül, blok doğrulama kodunu, yani hash’i bulan tek bir miner tarafından alınır, bu nedenle sözde madencilik, her yeni bloğun doğrulama hash’ini ilk bulan miner arasında bir rekabetten başka bir şey değildir. 

Bitcoin Madenciliği Nasıl Çalışır

Hash’ler rastgele çekildiğinden, bu tür bir rekabetin daha fazla hesaplama gücüne sahip olan miner’ları ödüllendirdiği iyi anlaşılır, çünkü bu şekilde doğru hash’i bulma olasılıkları artar. 

Örneğin, bir madenci diğerine göre on kat daha fazla hesaplama gücüne sahipse, bir bloğu doğrulayan hash kodunu bulma olasılığı da on kat daha fazladır. 

Bugün itibarıyla, dünya genelinde Bitcoin madenciliğine tahsis edilen hesaplama gücünün saniyede yaklaşık bin EH/s, yani exahash olduğu tahmin edilmektedir. 

Exa, 10^18 anlamına gelir, yani bir milyar milyar. Günümüzde, dünya genelinde her saniye, bir bloğu doğrulayan hash’i bulmak için rastgele olarak yaklaşık bin milyar milyar hash üretilmektedir. Ortalama olarak, bu hash’i bulmak yaklaşık 10 dakika sürdüğünden, bir bloğu doğrulamak için dünya genelinde toplamda yaklaşık 600.000 milyar milyar hash rastgele üretilmektedir. 

Bu rakamların sadece şaşırtıcı olduğu göz önüne alındığında, yaklaşık her 10 dakikada bir sunulan ödülü kazanmak için aşırı hesaplama gücüne sahip son derece rekabetçi bir rakiple başa çıkmak gerektiği açıktır. 

Mümkün olduğunca fazla hash çıkarmak için, her biri binlerce dolara mal olan özel makineler, yani ASIC’ler (Application Specific Integrated Circuit) kullanılır. En büyük madenciler yüzlerce veya binlerce ASIC’e sahip olabilir. 

Bununla birlikte, sıradan bir bilgisayara sahip tek bir kullanıcının, genellikle saniyede yüz milyardan az hash çıkarabilen bir cihazla, dünya genelinde her saniye çıkarılan trilyonlarca hash ile rekabet edemeyeceği iyi anlaşılmaktadır. Küresel hesaplama gücünün milyarda birinden daha azıyla, bu yarışmayı kazanmak neredeyse imkansızdır.

Altcoin Madenciliği Nasıl Yapılır

Bu nedenle Bitcoin madenciliği, artık yalnızca onlarca, yüzlerce veya binlerce ASIC’ten oluşan ve her biri birkaç bin dolara mal olan gerçek bir endüstriyel hash çıkarma tesisine sahip olanların başarıyla gerçekleştirebileceği bir faaliyet haline gelmiştir. 

Küçük miner’ların da kendi hesaplama güçlerini diğer miner’larla birleştirerek bir blok madenciliğine katkıda bulunma olasılıklarını büyük ölçüde artırabilecekleri pool’lar da vardır. Ancak bu durumlarda, ödüllendirme, pool’a sunulan hesaplama gücü yüzdesine göre yapılır, bu nedenle saniyede yüz milyar hash’ten daha azıyla bir blok madenciliğine katkıda bulunulsa bile kazanılan ödül payı gerçekten önemsizdir. 

Bu nedenlerden dolayı birçok küçük madenci altcoin madenciliğini tercih ediyor. 

Günümüzde artık Proof-of-Work tabanlı kripto paraların nispeten az olduğunu belirtmek gerekir. Örneğin, 2015 yılında PoW ile doğan Ethereum, 2022’de Proof-of-Stake (PoS) sistemine geçti ve bu, şu anda en yaygın kullanılan konsensüs algoritmasıdır. 

Bitcoin dışında, PoW tabanlı diğer iyi bilinen kripto paralar Dogecoin, Bitcoin Cash (BCH), Monero, Zcash, Litecoin, Ethereum Classic (ETC), Kaspa ve Dash’tir. 

Bu altcoin’leri kazmak, Bitcoin kazmaktan çok daha basit, ancak açıkçası çok daha az kârlı. Kazması en kolay olanı Monero gibi görünüyor, ancak Ethereum Classic ve Kaspa da bu açıdan iyi bir potansiyele sahip gibi görünüyor. 

Bu altcoin’leri madencilik yapmak için pahalı ASIC’lere gerek yoktur ve genellikle uygun şekilde yapılandırılmış güçlü grafik kartları yeterlidir. 

Yine de, bir kripto madencilik tesisini iyi çalıştırmak için ne yaptığınızı iyi bilmeniz, bu konuda iyi bir bilgiye sahip olmanız ve özellikle düşük maliyetli büyük miktarda elektrik enerjisine erişiminiz olması gerektiği gerçeği değişmez, çünkü asıl sorun yüksek enerji tüketimidir. 

Bulut madenciliği

Teoride, düşük maliyetli bir alternatif mevcut olabilir, çünkü kendi makinelerinizi kullanmanızı gerektirmez. 

Cloud mining olarak adlandırılır, ancak genellikle bir dolandırıcılık olduğu söylenmelidir. 

Pratikte, madencilik tesislerine para ödünç vermek, bu paranın gerçekten madencilik faaliyetlerini finanse etmek için kullanılacağı umuduyla ve karşılığında olası kazançların bir kısmını alma umuduyla yapılır. 

Aslında, genellikle cloud mining yapmayı vaat edenler sadece parayı toplamakla yetinirler ve vaat ettiklerinin doğru olup olmadığını kesin olarak doğrulamanın gerçek bir yolu yoktur. Bu dolandırıcılıklardan uzak durmak daha iyidir. 

Geçmişte, aslında ciddi cloud mining platformları vardı, ancak bunlar, kullanıcılara üçüncü taraf tesislerde kurulu makinelerde tahsis edilen hesaplama gücünü kiralama (elbette ücret karşılığında) imkanı sunarak çalışıyordu, ancak bu makineler daha sonra kullanıcılar tarafından yapılandırılıp yönetilmeliydi. Sonuç olarak, bu faaliyet yine de çok fazla uzmanlık gerektiriyordu, oysa ki hiçbir çaba veya uzmanlık gerektirmeden, sadece para göndererek mining yapmayı vaat edenler büyük olasılıkla sadece yalan söylüyor.

Marco Cavicchioli

Marco Cavicchioli adlı yazarın tüm makaleleri